Herdenking bij monument Rademakersbroek in Varsseveld
Op zondag 2 maart om 12.00 uur wordt de executie van 46 Nederlanders in een tarweveld aan de Rademakersbroek bij Varsseveld van 2 maart 1945 herdacht. Een vertegenwoordiging van het gemeentebestuur van de gemeente Oude IJsselstreek en leerlingen van de Prinses Julianaschool uit Heelweg verzorgen in een sobere bijeenkomst de herdenking bij het monument Rademakersbroek. U bent vanaf 11.30 uur van harte welkom in de tent aan de Aaltenseweg 92.
Dit jaar zal burgemeester Alberse een krans leggen samen met de heer Catsburg, die als 12-jarig jongetje ooggetuige was van de fusillade. Hieraan voorafgaand lezen leerlingen uit groep zeven en acht van de prinses Julianaschool door hen zelf geschreven gedichten voor. Het Klein koor Vocaliste zal drie liederen ten gehore brengen.
Het verhaal achter het monument
Op 2 maart 1945 werden 46 gevangenen door de Duitsers uit de Doetinchemse gevangenis De Kruisberg gehaald en in het graanveld bij Rademakersbroek, even buiten Varsseveld, geëxecuteerd. De gevangenen waren zogenaamde Todeskandidaten: mensen die door de Duitsers gevangen gezet waren voor relatief kleine vergrijpen, of soms slechts voor het vermoeden daarvan. De executie van deze 46 mensen was een vergelding voor het ombrengen van vier Duitse soldaten door verzetsgroep de Bark.
De Bark was een oude boerderij tussen Aalten en Dinxperlo, waar een verzetsgroep/knokploeg regelmatig samenkwam. Eind februari stuiten vier Duitse soldaten bij toeval op de boerderij waar bewijzen van verzet lagen. Dat mochten die Duitsers natuurlijk niet aan hun hoofdkwartier melden. De verzetsmensen, die zich verstopt hadden, kwamen te voorschijn met getrokken pistool en namen de Duitsers gevangen. Ze eisen dat de Duitsers zouden deserteren: het was immers vlak voor het eind van de oorlog. Maar de Duitsers weigerden. De verzetsgroep besloot de vier Duitsers op te hangen. Om hun daad te verbloemen werden de gedode Duitsers in hun auto gezet die een eind verderop in brand werd gestoken. Een Duitse patrouille merkte al gauw dat het niet om een ongeluk ging.
Als represaille worden op 2 maart 1945 46 Todeskandidaten uit gevangenis De Kruisberg gehaald en buiten Varsseveld, bij Rademakersbroek in het graanveld opgesteld en neergeschoten. Omwonenden worden gedwongen de lijken op te ruimen.
In 1949 is het monument opgericht ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de executie. In het monument is een rozet gemetseld met een gedicht van Garmt Stuiveling.
"Warm bloed doordrenkt' onze velden
en rijper rijpte hier ‘t graan
O, mocht uit het offer dier helden
zulk een oogst van vrijheid ontstaan!"
- 27 februari 2008